Η γραφομηχανή

10/03/2022

Σήμερα έγραψα για πρώτη φορά σε γραφομηχανή.

Είδα την την γκαλερί, στη μέση της αίθουσας με τα κεραμικά – την οποία, ομολογουμένως, συνήθως βρίσκω βαρετή – τζιαι εκόντεψα της. Η αλήθκεια έψαχνα κάπου να δω κάποια επιγραφή που να λέει ‘Έκθεμα’ ή ‘Μην αγγίζετε’. Εν γίνεται, εσκέφτηκα, να έχουν μια γραφομηχανή προσβάσιμη στο κοινό. Γυρίζοντας το μουσείο, βλέπεις πως οι επισκέπτες κρατούν μιαν απόσταση που το παρελθόν – παρατηρούν τους πίνακες που κάποιαν απόσταση τζιαι έχουν τα σιέρκα τους σταυρωτά, πίσω που την πλάτη ή στις τσέπες. Αλλά σπάνια ελεύθερα, άμπα τζιαι τζίσουν των εκθεμάτων καταλάθος. Σε άλλες περιπτώσεις, η απόσταση που το παρελθόν εν επιβαλλόμενη, αφού τα εκθέματα εν κλειδαμπαρωμένα πίσω που γυάλινες βιτρίνες.

Το να μπορώ να χρησιμοποιήσω ελεύθερα το παρελθόν σε ένα τέθκοιο περιβάλλον εφάνηκε μου παράξενο. Ήταν σαν να εσέρβιραν τσιάι που τα κεραμικά φλυντζάνια του 18ου αιώνα που εβρίσκουνταν στην αίθουσα ή ήταν σαν να εμπορούσα να δοκιμάσω κάποια φορεσιά ενός Δούκα στην αίθουσα με τις ενδυμασίες.

Άμαν εσιουρεύτηκα όμως ότι ούτε επιγραφή υπήρχε, ούτε μου εκάμαν κάποια παρατήρηση οι δύο εργαζόμενοι που επεριφέρουνταν στον χώρο, τζιαι μάλιστα πως το χαρτί στην γραφομηχανή επροσκαλούσε τον επισκέπτη να γράψει κάτι, τότε άρκεψα σιγά σιγά να ψηλαφώ την γραφομηχανή.

Welcome to York Art Gallery.
Tell us about your favourite artwork in our collectikn.

Άρκεψα να παίζω με τα διάφορα μέρη της γραφομηχανής. Είμαι σίουρος ότι έχουν ονόματα, αλλά εν τα ξέρω. Ούτε εννα ψάξω να τα μάθω για να γράψω τούτο το κείμενο. Γιατί μετά εννα χάσει που την αθωότηταν του.

Εγύρισα αρχικά τον μοχλό στα δεξιά της γραφομηχανής, υποθέτω εν ο μηχανισμός που αλλάσσει γραμμή. Καλά, τζιαι εγυρίζαν τον στο περίπου; Εν έχουν ούλλες οι γραμμές το ίδιο κενό μεταξύ τους; Ύστερα έσπρωξα το πάνω μέρος της γραφομηχανής για να αρκέψω να γράφω που την αρχή της σελίδας. Υποθέτω έκαμα τούτα τα θκυο πράματα πρώτα γιατί ίσως εν τα μόνα που έχω ξαναδεί, μάλλον που κάποιες ταινίες.

Μετά επήα στο πληκτρολόγιο. Εν είχα καμία πρόθεση να γράψω για το αγαπημένο μου έκθεμα στο collectikn τους την πρώτη φορά που θα έγραφα κάτι σε γραφομηχανή. Επίσης, σίουρα εν θα τους έγραφα για το αγαπημένο μου έκθεμα αφού θα έπαιρνα μαζί μου την κόλλα έτσι τζι’ αλλιώς.

Αρχίζοντας να γράφω, επήρε μου 4 γράμματα και κάτι για να καταλάβω ότι δεν χρησιμοποιώ πληκτρολόγιο υπολογιστή και άρα χρειάζεται λίγη περισσότερη δύναμη στο πάτημα των πλήκτρων. Για το μίσο της πρώτης πρότασης φαίνεται επροσπαθούσα να καταλάβω πόση δύναμη χρειάζεται για να αποτυπωθεί το γράμμα πάνω στο χαρτί.

Μάλλον πάνω στον ενθουσιασμό μου, ή λόγω κάποιου μηχανισμού που εν εκατάλαβα, επάτησα το space λλίο πρόωρα τζιαι γι’ αυτό έγραψα ένα firs t. Ακολούθως έγραψα τζιαι θκυο ‘I’. Γράφοντας το πρώτο, επάτησα αυτόματα το ‘Caps Lock’ τζιαι ενθουσιάστηκα που έμεινε κάτω τζιαι έπρεπε να το ξαναπατήσω για να γράψω με μικρά γράματα. Όπως φυσικά τζιαι το ‘Caps Lock’ στο σημερινό πληκτρολόγιο. Λέει το τζιαι το όνομα. Caps. Lock.

Μετά όμως ήθελα να δοκιμάσω αν υπάρχει ανάλογο κουμπί για το ‘Shift’. Γι’ αυτό εδοκίμασα να ξαναγράψω το Ι, για να το επιβεβαιώσω.

Τελειώνοντας την πρώτη πρόταση, με ένα έξτρα κενό στο w rite του οποίου αγνοώ την προέλευση, εσκέφτηκα πως ήθελα να αλλάξω γραμμή για να γράψω την ημερομηνία. Γυρίζοντας τον μοχλό για να πάω στην επόμενη γραμμή, ενόμισα πως ήμουν έτοιμος να γράψω. Είχα την εντύπωση ότι ήταν τόσο απλό όσο να πατάς ένα ‘Enter’. Το αποτέλεσμα, ένα t να κρέμμεται μόνον του στο πουθενά.

Ένα λεπτό όμως, γιατί επήα να γράψω tenth τζιαι όι 10; Επειδή δεν έβρισκα το πλήκτρο για το 1. Παρατηρώ δεξιά, αριστερά, βλέπω κάτι κλάσματα, κάτι παράξενα σύμβολα, το 1 πούποτε. Πατώ το κουμπί στα αριστερά του 2 το οποίο δεν ήσιε καμία επιγραφή · τίποτε. Ειλικρινά ενόμισα ήταν χαλασμένο. Τούτον η αλήθκεια έφαεν με η περιέργεια τζιαι έψαξα το, τζιαι ήβρα ότι οι γραφομηχανές εν είχαν τον αριθμό ένα γιατί εμπορούσες απλώς να γράψεις το μικρό αγγλικό L. Έξυπνο.

Τελειώνοντας, αφαίρεσα σιγά σιγά την κόλλα που την γραφομηχανή τζιαι την έβαλα προσεκτικά μέσα την τσάντα μου.

Σήμερα έγραψα για πρώτη φορά σε γραφομηχανή.

Ήσιε πολλύ τζιαιρό να κάμω κάτι για πρώτη φορά, τζιαι άρεσε μου.

Προγραμματισμένη εισβολή μια χειμωνιάτικη Τετάρτη

Στο Κίεβο σήμερα ανάποδα
κινούνται τα ρολόγια.
Τα δευτερόλεπτα έγιναν λεπτά
και τα λεπτά αιώνες.
Από το δώδεκα στ’ οκτώ
κι από τ’ οκτώ στο πέντε.
Δεκατιανό τρώνε στις τρεις
και λεβανταίνουν τον πουνέντε.

Ήχησαν
μιας που μπερδεύτηκαν
οι σειρήνες.
Αντιμέτωπες με διατάγματα
διακόσια εβδομήντα και εφτά
κι αυτόκλητους φύλακες
ενός σκουριασμένου
Σιδηρούν Παραπετάσματος
προ-φύτεψαν τον ερχομό
ενός πολέμου προ-
γραμματισμένου.

Ένα πρωινό
ψυχρό
μιας χειμωνιάτικης Τετάρτης
ένα παιδί φτάνει
σφαίρα
στο σπίτι του
κι η κούκλα του
ημίγυμνη κείται
καταμεσής του δρόμου
έτοιμη να βυζάξει κάποιο τανκ.

Όσο για μας,
θα ‘ν αρκετό αν ζήσουμε
άλλη μια Κυριακή.

Η όφκερη αίθουσα

Άνοιξεν εις το χωρκόν
νέα αίθουσα.

Έρκεται σιγά σιγά κόσμος,
πάντα μανιχός του.

Τζι’ άμαν γεμώσει
είπασιν εννα την μυαλίνουσιν
τζιαι οριζόντια
τζιαι κάθετα.

Βαώννουν την τζιόλας
που το λλιοβούττημαν
ως την αυκήν.

Αλόπως με το φεγγάριν
φκαίννουν τζιαι ππαρτάρουν
οι ένοικοι
τζιαι οι θαμώνες.

Εστήσαν τζι’ έναν τοίχο θκυο μέτρα
άμπα τζιαι φύει τους κανένας.

Τζιαι μιαν ταπέλλα που μας καλωσορίζει
μα εν μας ποσιαιρετά
έστω τζι’ αν θέλει πολλά να πει
«εις το επανιδείν».

Πόψε που έρεξα
ήσιεν πεντέξι νοματούς
εκαρτερούσαν με πομονήν
να γεμώσουν οι θέσεις
τζιαι ν’ αρκέψει η παράσταση.

Είπασιν εν κωμωδία.

Περί “εξομολόγησης”

Κάποτε χρειάζεται να ανοίξει και στην Κύπρο τούτη η συζήτηση.

Ιερείς, μοναχοί, και άλλοι “άνθρωποι της Εκκλησίας” κλείνονται μόνοι τους σε δωμάτια με παιδιά και εφήβους, για απροσδιόριστο χρονικό διάστημα, με αφορμή τη “διενέργεια εξομολόγησης”.

Τους δίνεται τότε το ελεύθερο να ρωτούν και να συμβουλεύουν παιδιά σε θέματα πέραν των αρμοδιοτήτων και γνώσεών τους, ακόμη και πάνω στα πιο προσωπικά, να τα γεμίζουν ενοχές για φυσιολογικές πράξεις και επιθυμίες, να ρωτούν σεξουαλικού περιεχομένου ερωτήσεις και να τα αγκαλιάζουν και να τα αγγίζουν χωρίς τη σύνεσή τους.

Το να κλείνεται κάποιος ενήλικας μόνος του με κάποιο παιδί σε ένα δωμάτιο θα ήταν, υπό οποιοδήποτε άλλο πλαίσιο ή περιστάσεις, παράλογο, καταδικαστέο, και ίσως παράνομο, όμως είναι κάτι απόλυτα φυσιολογικό στην κοινωνία μας, όπου η εξομολόγηση ενθαρρύνεται από πολύ μικρή ηλικία, ακόμη και στο σχολικό περιβάλλον.

Κατά κανόναν, δεν επιτρέπεται σε κανέναν να μιλήσει για το τι ειπώθηκε ή συνέβη στην εξομολόγηση, ούτε φυσικά επιτρέπεται σε κανέναν να ρωτήσει.

Είναι, άλλωστε, “μυστήριο”.

Image may contain: 1 person, text
Image may contain: text that says "Nearly 1,700 priests and other members that the Roman Catholic Church considers credibly accused of the little oversight religious authorities or law enforcement, decades after the first wave of the church dioceses, an Associated Press investigation priests, deacons, monks and lay people now teach middle- They counsel survivors of assault. They work as volunteer at nonprofits helping They live to playgrounds daycare centers. They foster and care for children. And in their leaving the church, dozens have committed including sexual assault and possessing child pornography, the AP's analysis found."

Σε βλέπω

Στο άλλο μισό του κρεβατιού
που ‘χει κάνει δικό του εδώ και μέρες
το σκυλί.

Στην μισοφαγωμένη μπανάνα που ‘χες αφήσει εκείνο το πρωί
για να την φας στο ‘μετά’ που ποτέ δεν ήρθε.

Στην οδοντόβουρτσά μου στο μπάνιο
που ‘χει γυρίσει το κεφάλι της στην άλλη μεριά του ποτηριού
σκυφτή να βλέπει τον νεροχύτη.

Σε βλέπω.

Στην απουσία σου.

Η ζωή του ποιητή

Η ζωή του ποιητή

Έχει καιρό να γράψω κάποιο καλό ποίημα. Βασικά έγραψα 1-2 την περασμένη βδομάδα, αλλά θα επανέλθω σε αυτά αργότερα.

Και το πρόβλημα νομίζω πως είναι ότι δεν ζω σαν ποιητής.

Βλέπεις, το να είναι κάποιος ποιητής δεν είναι επάγγελμα, ούτε ασχολία. Είναι τρόπος ζωής.

Δηλαδή, δεν είπε ποτέ κάποιος ποιητής «Τώρα θα κάτσω να γράψω ποίημα» και να κάτσει να το γράψει. Δεν είναι ασχολία της στιγμής – δεν είναι ασχολία η οποία «αρχίζει όταν αρχίζει και τελειώνει όταν τελειώνει». Και τι εννοώ. Δεν είναι σαν το μαγείρεμα ας πούμε το οποίο, χρονικά, έχει αρχή και τέλος. Ούτε είναι σαν να λες «θα πάω γυμναστήριο για μία ώρα». Ένα ποιήμα άρχισε να ζει πολύ προτού ο ποιητής ξεκινήσει να το γράφει, και ένα ποίημα δεν τελειώνει όταν ο ποιητής σταματήσει να το γράφει. Ένα ποίημα ζει πέρα από την πράξη του γραψίματός του.

Και έτσι η ποίηση διαφέρει από άλλες τέχνες – την ζωγραφική, το τραγούδι, την μουσική. Ειδικότερα τα τελευταία δύο, τα οποία εκ φύσεως εντάσσονται πολύ περισσότερο στα performing arts, βοηθούν κάποιο να καταλάβει την διαφορά του μουσικού από τον «μουσικό» και του τραγουδιστή από τον «τραγουδιστή».

Είχα γνωρίσει άτομα στο πανεπιστήμιο τα οποία έπαιζαν κάποιο μουσικό όργανο, ανήκαν σε κάποια μπάντα ή ορχήστρα, αλλά πέρα από αυτό, δεν είχαν κάποια επαφή με την μουσική ως τέχνη. Η μουσική που άκουγαν δεν είχε καμία σχέση με την μουσική που έπαιζαν, δεν πήγαιναν σε συναυλίες ή κονσέρτα άλλων, ούτε είχαν ενδιαφέρον να γράψουν μουσική. Έστω και αν ξοδεύει ώρες καθημερινά για εξάσκηση ή για να παίξει σε κάποια συναυλία ή κονσέρτο, ένας μουσικός είναι απλώς «μουσικός» αν ασχολείται με τη μουσική μόνο όταν εκτελεί κάποιο κομμάτι.

Ένας μουσικός ζει σαν μουσικός. Έχει πάθος για την μουσική ως τέχνη. Ακούει τα κορναρίσματα και τους ήχους των αυτοκινήτων στον δρόμο και σκέφτεται πώς θα μπορούσαν να αποτελέσουν κάποιο μουσικό κομμάτι (βλέπε, Autosymphonic, την πρώτη ορχήστρα αυτοκινήτων, από τον Μάριο Ιωάννου Ηλία). Είναι σε ένα μπαρ με τους φίλους του και αφαιρείται ξαφνικά αφού προσπαθεί να ακούσει σε τι κλίμακα είναι γραμμένη η μουσική που παίζει στο βάθος. Έχει, γενικά, κάποιο ενδιαφέρον για τον ήχο που διαφέρει από το ενδιαφέρον που έχει κάποιος «μουσικός» ή μη-μουσικός.

Γι’αυτό και έχει τεράστια διαφορά το «παίζω μουσική» από το «είμαι μουσικός».

Και, σκέφτομαι, δεν πρέπει να με εκπλήσσει που δεν γράφω ποίηση. Έναν ποιητή δεν τον ενδιαφέρει η δόξα, ούτε η αναγνώριση. Κι όμως, δεν κρύβω ότι ξεκίνησα να γράφω άρθρα κοινωνικού, πολιτικού κ.α. περιεχομένου, μερικώς για την αναγνώριση. Μου αρέσει, δεν λέω, που έχω την ευκαιρία να μοιραστώ τις σκέψεις μου με τόσο κόσμο και να έχω κάποια επιρροή σε εκατοντάδες ή και χιλιάδες άτομα. Δεν αναιρεί, φυσικά, την ποίηση το να είναι κάποιος αρθρογράφος – πολλοί ποιητές και συγγραφείς ήταν. Όμως, πρέπει να λάβει κάποιος σοβαρά υπ’όψην το γιατί γράφει κάποιο άρθρο και γιατί ενεπλάκη στην αρθρογραφία. Η καθημερινότητά μου, δηλαδή, κατέληξε να μου δίνει ιδέες για άρθρα αντί για ποιήματα. Και για λίγους μήνες που ασχολήθηκα με το Twitter, είχα συνεχώς ιδέες για tweets, αντί για άρθρα ή ποιήματα. Και όποιος έχει ασχοληθεί έστω για λίγο με το Twitter, θα έχει δει πως αποτελεί ένα εξαιρετικά τοξικό μέρος, στο οποίο δεν υπάρχει περιθώριο δημιουργικής έκφρασης (ίσως με εξαίρεση κάποιους σατιρικούς λογαριασμούς).

Ούτε μπορώ να αναμένω πως θα γράψω κάποιο ποίημα, έστω σκάρτο, αν μιλώ, ακούω, και γράφω μόνο στην αγγλική γλώσσα στην καθημερινότητά μου. Την γλώσσα, όπως και την ποίηση, την ζεις. Ακριβώς επειδή η ποίηση πηγάζει από την εμπειρία, και η εμπειρία περιέχει το να ζήσει κάποιος τους ανθρώπους μέσω της γλώσσας, τότε χρειάζεται κάποιος να ανήκει μέσα στην γλώσσα.

Δεν νοείται κάποιος να μάθει μια γλώσσα αν δεν μάθει τους ανθρώπους που την μιλούν – αν δεν μάθει πώς την χρησιμοποιούν, τα ιδιώματά τους, καθημερινές εκφράσεις που δεν θα βρεις σε κανένα λεξικό. Να προσπαθήσει δηλαδή να ζήσει σαν αυτούς.

Είχα αναφέρει στην αρχή του κειμένου τα 1-2 καλά ποιήματα που είχα γράψει την περασμένη βδομάδα. Τα ποιήματα τα είχα γράψει όταν ήμουν στην Αθήνα για μερικές μέρες – εκεί που άκουγα, μιλούσα, και διάβαζα στην ελληνική γλώσσα. Άρα, είναι η ζωή που κάποιος και οι επιρροές που έχει στο περιβάλλον του που του δίνουν τροφή να γράψει. Και αφού η ποίηση είναι η γλώσσα, τότε επιβάλλεται κάποιος να έχει επαφή με την γλώσσα. Αλλιώς, είναι αναπόφευκτο πως θα χάσει την επαφή και με την ποίηση στην εν λόγω γλώσσα.

Αυτή είναι, στην ουσία, η σημασία του να ζει κάποιος ανάλογα με το τι θέλει να γίνει στη ζωή. Δεν είναι τυχαίο, για παράδειγμα, που υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να βρεις κάποιον ποιητή σε εγκαίνια έκθεσης ζωγραφικής παρά σε συνάντηση μελών σωματείου μιας ποδοσφαιρικής ομάδας.

Ούτε λέω πως είμαι φιλόσοφος και νοιώθω εξαιρετικά άβολα όταν κάποιος με αποκαλεί έτσι, ειδικά μπροστά σε άλλους, μόνο και μόνο επειδή σπουδάζω φιλοσοφία. Ο φιλόσοφος δεν είναι αυτός που σπουδάζει φιλοσοφία, δεν είναι αυτός που γράφει φιλοσοφικά κείμενα, δεν είναι ούτε καν αυτός που είναι ακαδημαϊκός στον τομέα της φιλοσοφίας. Ο φιλόσοφος είναι αυτός που ζει σαν φιλόσοφος. Και όλα τα άλλα – δηλαδή το να διδάσκει κάποιος φιλοσοφία ή να γράφει φιλοσοφικά κείμενα – έρχονται αργότερα.

Ένα ποιήμα «έρχεται» – όπως και το οτιδήποτε άμα ασχολείσαι σοβαρά με κάτι. Σε έναν επιχειρηματία θα «έρθει» η ιδέα ενός επαναστατικού προϊόντος, σε έναν chef θα «έρθει» η ιδέα για ένα νέο πιάτο, σε έναν σχεδιαστή μόδας θα «έρθει» η ιδέα για ένα όμορφο σχέδιο.

Θα «έρθει» όταν ζει σαν επιχειρηματίας, όταν ζει σαν chef, όταν ζει σαν σχεδιαστής μόδας. Αν ο επιχειρηματίας σταματήσει να είναι επιχειρηματίας όταν φύγει από το γραφείο, ο chef όταν βγει απ’την κουζίνα, και ο σχεδιαστής μόδας όταν τελειώσει η επίδειξη μόδας, τότε έχουν χάσει – είναι απλώς «επιχειρηματίες», «chef», και «σχεδιαστές μόδας».

Έτσι και ο ποιητής, είναι πάντα ποιητής, όχι μόνο όταν γράφει.

Το ποίημα δεν το γράφεις εσύ – σου κτυπά την πόρτα.  Κι όποιος αυτοαποκαλείται ποιητής, να ξέρετε πως ψεύδεται.

Άλλο το «γράφω ποίηση», κι άλλο το «είμαι ποιητής».